De kunst van aanwezig blijven in een conflict

Tineke Hovius • 24 november 2025

Deel dit artikel

This is a subtitle for your new post

Aanwezig blijven is geen truc maar een vaardigheid — en iedereen kan die leren.


De kunst van aanwezig blijven in een conflict


Inleiding 

Conflicten zijn onvermijdelijk. In relaties, in teams, in organisaties: overal waar mensen samenwerken, schuurt het soms. De meeste mensen reageren vanuit automatisme. Ze trekken zich terug, worden stiller, harder, feller of juist rationeel op een manier die meer afstand creëert dan oplost. Aanwezig blijven in een conflict vraagt iets anders: rust, zelfreflectie, moed en het vermogen om de mens achter het gedrag te blijven zien. 


Binnen mijn werk als businesscoach, psychosociaal therapeut (ACT) en begeleider in persoonlijke ontwikkeling zie ik het telkens opnieuw gebeuren. Mensen voelen zich overspoeld door emoties, overtuigingen en oude patronen. En toch… er is altijd ruimte om te blijven staan. Aanwezig, helder, volwassen. In deze blog neem ik je mee in hoe je dat doet — met voorbeelden, praktische tips en een nuchtere, menselijke blik die past bij de stijl van Wantij Business Coaching.



Waarom conflicten je zo raken 

Conflicten zijn nooit alleen over het onderwerp dat wordt besproken. Ze zijn verweven met je geschiedenis, je persoonlijkheid en je overtuigingen. 


Wanneer iemand iets zegt wat je triggert, gebeurt er van alles intern:

  • Je lichaam reageert: spanning, versnelling van ademhaling, schouders die omhoog kruipen. 
  • Je gedachten schieten in overdrive: 'Zie je wel... dit gebeurt altijd... ik moet mezelf beschermen…' 
  • Je oude patronen nemen het stuur over: vluchten, vechten of bevriezen.


Vanuit mijn werk weet ik: een conflict laat niet zien wat er mis is, het laat zien waar je aan gehecht bent. Waar je verlangt naar begrip, veiligheid of erkenning. Wanneer je dat begrijpt, krijgt een conflict een heel andere functie — het wordt informatie in plaats van bedreiging.


Praktijkvoorbeeld 

Een manager die ik onlangs begeleidde, merkte dat hij steeds fel reageerde wanneer een collega hem corrigeerde. Niet omdat die collega ongelijk had, maar omdat hij zich niet erkend voelde. Zijn reactie had dus niets te maken met het onderwerp en alles met een oud patroon waarin hij vroeger verantwoordelijk werd gehouden voor dingen die hij niet kon controleren. 

Toen hij dat inzag, veranderde zijn manier van reageren. Conflict werd niet langer een strijd, maar een signaal.



Aanwezig blijven begint bij even stilstaan

Even stilstaan is geen zwakte, het is een strategie. Een conflict vervormt namelijk je perceptie: je ziet minder, hoort minder en vult meer in. 


Wat helpt?


Je lichaam eerst 

Adem omlaag, letterlijk. Niet oppervlakkig in je borst, maar richting je buik. 

Een paar rustige ademhalingen maken je zenuwstelsel minder reactief. Het geeft tijd aan je brein om weer toegang te krijgen tot logisch denken.


De observator in jezelf activeren 

In ACT (Acceptance & Commitment Therapy) werken we met het principe van “de waarnemer”: het deel van jezelf dat kan kijken naar je gedachten en emoties zonder er volledig door meegezogen te worden. 

In een conflict kun je dat inzetten door intern te benoemen wat er gebeurt:


  • Ik merk dat ik boos word
  • Ik voel spanning in mijn schouders. 
  • Mijn gedachten beginnen te versnellen.


Deze simpele observaties brengen je terug naar aanwezigheid in plaats van automatisme.



Blijven bij jezelf zonder weg te lopen 

Aanwezig blijven betekent niet dat je passief blijft of dat je alles laat gebeuren. Aanwezig blijven betekent dat je bewust kiest hoe je reageert.


De kunst van begrenzen zonder harde randen 

Veel mensen denken dat grenzen stellen hetzelfde is als fel worden of “voor jezelf opkomen”. 

Grenzen zijn juist zacht en helder. Bijvoorbeeld:


  • “Ik hoor wat je zegt, maar ik kan hier nu niet op reageren. Ik wil dit straks verder bespreken.” 
  • “Wat je nu zegt raakt me. Ik wil dit wel bespreken, maar dan op een andere toon.”


Je hoeft een grens niet te verdedigen. Een grens ís een duidelijkheid.


Een praktijkvoorbeeld uit coaching 

Een ondernemer vertelde dat ze dichtklapte wanneer haar zakenpartner kritiek gaf. Zodra ze spanning voelde, trok ze zich intern terug. Toen ze leerde om eerst even te ademen, te voelen wat er gebeurde en vervolgens een grens te communiceren, veranderde het hele gesprek. 

Niet omdat de ander ineens anders deed, maar omdat zij aanwezig bleef en niet vluchtte.



De mens achter het gedrag blijven zien 

Aanwezig blijven in een conflict betekent dat je niet meebeweegt in het gedrag van de ander, maar dat je nieuwsgierig blijft naar wat er schuilgaat achter die woorden.


Wat je ziet, is zelden het echte probleem 

Boosheid is vaak een dekmantel voor pijn. 

Stilte is vaak een dekmantel voor angst. 

Felheid is vaak een dekmantel voor onzekerheid. 


In mijn werk zie ik het telkens terug: wanneer iemand ruimte krijgt — echte ruimte — komen er zachtere lagen tevoorschijn. Aanwezig blijven is de sleutel tot het zichtbaar maken van die lagen.


Een voorbeeld uit een teamtraject 

Tijdens een sessie barstte een werknemer los tegen zijn leidinggevende. De toon was fel, verwijtend en hard. 

Vroeger zou de leidinggevende net zo hard teruggegaan zijn. Nu bleef hij aanwezig, ademde en zei:


“Ik hoor dat dit je raakt. Vertel me wat waarom je zo reageert.....”


Binnen enkele minuten kwam het echte verhaal naar boven: hij voelde zich al maanden niet gezien. 

Het conflict werd een ingang naar verbinding.



Aanwezig blijven is geen truc, het is een vaardigheid 

Vaardigheden ontwikkel je door oefening, niet door theorie. Daarom deel ik hieronder concrete handvatten die je in elke situatie kunt toepassen.


Tip 1:  Geef je lichaam een rol 

Je lichaam is je eerste signaalgever. Let op je ademhaling, je handen, je kaak. 

Zodra je het opmerkt, vertraag je automatisch.


Tip 2:  Spreek vanuit "ik" 

“Ik” is helder. “Jij” is aanval. 

Zeg niet: “Jij luistert nooit.” 

Zeg wel: “Ik merk dat het me onrustig maakt wanneer ik het gevoel heb dat we langs elkaar heen praten.”


Tip 3:  Stel een eenvoudige vraag 

Een conflict kalmeert wanneer iemand zich gehoord voelt. 

Voorbeelden: 

“Wat raakt je het meest in dit gesprek?” 

“Wat heb je nu van mij nodig om verder te kunnen?”


Tip 4:  Gebruik tijd als hulpmiddel 

Je hoeft niet meteen te reageren. 

Zeg gerust: *“Ik wil dit goed doen. Geef me even een paar minuten.”*


Tip 5:  Houd het klein 

Je hoeft niet meteen het hele conflict op te lossen. 

Het enige wat je vandaag hoeft te doen, is aanwezig zijn in het moment.



De rol van persoonlijke patronen en Human Design 

Mensen reageren anders in conflicten. Waar de een scherp wordt, trekt de ander zich terug. Dit heeft niet alleen te maken met karakter, opvoeding of eerdere ervaringen, maar ook met diepere lagen van persoonlijkheid en energie. 


Vanuit mijn analytische werk en kennis van Human Design zie ik dat sommige mensen van nature snel reageren, terwijl anderen juist eerst intern verwerken. Sommige types kunnen moeiteloos de regie houden in een gesprek, terwijl anderen vooral reageren op de energie van de ander. 


Aanwezig blijven betekent dus ook: begrijpen waarom je reageert zoals je reageert. Hoe beter je jezelf kent, hoe makkelijker je in het moment kunt schakelen naar een volwassen, rustige aanwezigheid.



De kracht van oordeelloos luisteren 

Oordelen hebben we allemaal, het is menselijk. In een conflict is het echter niet raadzaam om vanuit een oordeel te reageren, dat vergroot het conflict. Oordeelloos luisteren begint met even stilstaan, herkennen en erkennen dat je een oordeel hebt.

Wanneer je oordeelloos luistert — zonder direct in te vullen, te analyseren of te verdedigen — ontstaat er ruimte. 


Het mooie is: je hoeft het niet eens te zijn met iemand om hem te begrijpen.


Oefening: drie minuten oordeelloos luisteren 

Dit lijkt simpel, maar is intens krachtig. 

De volgende keer dat iemand gefrustreerd is, luister dan drie volledige minuten. 

Geen onderbrekingen. 

Geen correcties. 

Geen oplossingen. 

Alleen luisteren. 


In coaching werkt deze oefening vaak als een doorbraak. Mensen voelen zich gezien, en dat haalt de grootste spanning al weg.



Wanneer aanwezigheid moeilijk wordt 

Soms is een conflict zo geladen dat het voelt alsof je wordt opgeslokt. 


In dat soort situaties helpt het om terug te gaan naar het meest basale anker dat je hebt: jezelf

  • Niet de rol die je speelt. 
  • Niet het gelijk dat je wilt. 
  • Niet het patroon dat je kent. 


Maar de versie van jezelf die rustig, volwassen en helder is. 


Jarenlang werken met mensen leert me dat iedereen die versie in zich heeft. Het is geen luxe, geen talent, maar een innerlijke plek die altijd bereikbaar blijft — zelfs midden in een storm.



Samenvatting 

- Conflicten raken oude stukken, niet alleen het onderwerp zelf. 

- Aanwezig blijven begint bij vertragen, ademen en observeren. 

- Grenzen kunnen zacht, helder en volwassen zijn. 

- Achter fel gedrag schuilt vaak een diepere behoefte. 

- Zelfkennis, patronen en Human Design spelen een grote rol in hoe je reageert. 

- Oordeelloos luisteren is een krachtige de-escalator. 

- Aanwezig blijven is geen truc maar een vaardigheid — en iedereen kan die leren.




Klaar om te groeien in hoe jij omgaat met conflict?

Wil je dit soort thema’s verder onderzoeken, verdiepen of praktisch toepassen in je leven of werk? 

Ik begeleid je graag in jouw proces.


👉 https://www.wantijbusinesscoaching.nl/#Kennismaken






**Meta title:** De kunst van aanwezig blijven in een conflict | Wantij Coaching 

**Meta description:** Leer hoe je rustig en aanwezig blijft in conflicten. Praktische tips, voorbeelden en inzichten uit coaching voor meer grip en verbinding.


Recente artikelen

door Tineke Hovius 29 januari 2026
Waarom leiders vastlopen op routine in plaats van onkunde. Een verdiepend blog over leiderschap en leiderschapscoaching.
door Tineke Hovius 9 januari 2026
Inleiding Of je nu ondernemer bent, CEO, leidinggevende of op een kruispunt staat in je loopbaan: de stap naar coaching ontstaat zelden zomaar. Vaak is er een gevoel dat iets schuurt. Dat het anders mag. Dat je vastloopt in patronen, communicatie of keuzes, terwijl je aan de buitenkant prima functioneert. Een coachingstraject wordt vaak beoordeeld op zichtbare resultaten. Betere prestaties. Duidelijkere keuzes. Meer richting. Maar echte verandering laat zich niet altijd direct meten. Soms gebeurt het belangrijkste werk onder de oppervlakte. In deze blog lees je wat een coachingstraject succesvol maakt , wanneer coaching werkt en hoe je kunt voelen dat je op de goede weg zit, ook als het effect nog niet meteen zichtbaar is. Voor ondernemers, leiders, CEO’s én mensen die begeleiding zoeken bij hun loopbaan of professionele ontwikkeling. Wat maakt een coachingstraject succesvol? Een coachingstraject is succesvol wanneer er beweging ontstaat. Niet alleen in wat je doet, maar vooral in hoe je kijkt, voelt en besluit. Dat geldt voor business coaching , leiderschapscoaching én loopbaanbegeleiding . Succes zit niet per se in snelle oplossingen, maar in duurzame verandering: - Je krijgt meer inzicht in jezelf en je overtuigingen - Je communicatie wordt helderder en bewuster - Je voelt meer rust in je rol en verantwoordelijkheden - Je maakt keuzes die beter passen bij wie je bent - Je ontwikkelt leiderschap dat van binnenuit klopt Voor leiders en CEO’s betekent dit vaak: minder reageren, meer sturen. Voor professionals in loopbaanbegeleiding: minder moeten, meer richting voelen. Bereidheid: de basis van elk succesvol coachingstraject Wat bereidheid werkelijk inhoudt Bereidheid is de kern van elk geslaagd coachingstraject. Het betekent niet dat je alles meteen moet weten of veranderen. Het betekent dat je **openstaat voor onderzoek**. Bereidheid houdt in dat je: - Eerlijk durft te kijken naar je eigen gedrag - Verantwoordelijkheid neemt voor je proces - Nieuwsgierig bent naar wat er onder je keuzes ligt - Niet alleen wilt begrijpen, maar ook wilt voelen Zonder bereidheid blijft coaching rationeel. Met bereidheid ontstaat echte persoonlijke ontwikkeling. Eigenwijsheid, overtuigingen en leiderschap Veel leiders, ondernemers en CEO’s herkennen zichzelf als eigenwijs. En terecht. Eigenwijsheid is vaak een kwaliteit: het vermogen om koers te houden, besluiten te nemen en verantwoordelijkheid te dragen. Maar eigenwijsheid betekent ook: vasthouden aan overtuigingen die ooit helpend waren. In coaching onderzoeken we: - Welke overtuigingen sturen jouw gedrag? - Helpen ze je nog in je huidige rol? - Of beschermen ze je tegen ongemak of twijfel? Eigenwijsheid wordt pas een belemmering wanneer het losstaat van je gevoel. Succesvolle coaching verbindt denken en voelen, juist bij mensen met veel verantwoordelijkheid. Inzichten die tijd nodig hebben om te landen Niet elk inzicht zorgt direct voor actie. Dat geldt voor leiderschapscoaching net zo goed als voor loopbaancoaching. Soms hoor je iets en denk je: ja, dat snap ik. En pas later voel je wat het betekent in gesprekken, beslissingen of spanningen. Dat is geen vertraging. Dat is integratie. Een goed coachingstraject erkent dat: - Inzichten mogen rijpen - Verandering zich niet altijd direct laat zien - Stilte en verwarring onderdeel zijn van groei Er gebeurt altijd iets, ook als het nog niet zichtbaar is. De klik met de coach: essentieel voor succes De klik met je coach is geen bijzaak. Zeker niet voor CEO’s, leiders en professionals die gewend zijn zelf de regie te hebben. Je moet je veilig voelen om: - Twijfel uit te spreken - Niet-weten toe te laten - Ook je kracht ter discussie te stellen Zonder klik geen diepgang. Zonder diepgang geen duurzame verandering. Verwachtingen en waarom ze succes kunnen vertroebelen Veel mensen starten coaching met verwachtingen: - Ik wil snel duidelijkheid - Ik wil concrete antwoorden - Ik wil meetbaar resultaat Maar verwachtingen kleuren je blik. Je ziet dan vooral wat er nog niet is, in plaats van wat er al verschuift. Coaching werkt zelden volgens een strak plan. Zeker niet bij leiderschapsontwikkeling of loopbaanvragen. Soms doet de tijd het werk. En zie je pas later hoe bepalend een gesprek is geweest. Het gevoel dat het klopt, ook zonder meetbaar resultaat Een veelvoorkomende fase in coaching: het voelt goed, maar je kunt het nog niet aantonen. Je merkt: - Meer rust in gesprekken - Minder innerlijke druk - Sneller herkennen van patronen - Bewustere communicatie Dit is vaak het moment waarop verandering zich voorbereidt. Nog niet zichtbaar, wel voelbaar. Hoeveel tijd heeft een coachingstraject nodig? Er bestaat geen standaardduur. Maar echte verandering vraagt tijd. Zeker bij business coaching , leiderschapscoaching en loopbaanbegeleiding . Inzichten moeten: - Terugkomen in de praktijk - Getoetst worden in echte situaties - Verankerd raken in gedrag Geef coaching de ruimte om te werken. Niet om te presteren, maar om te groeien. Wat is verder belangrijk in een coachingstraject? Naast bereidheid en tijd spelen deze factoren een belangrijke rol: - Heldere communicatie - Oprechte reflectie - Aandacht voor gevoel én ratio - Veiligheid en scherpte - Vertraging waar nodig Coaching begint altijd bij communicatie. Met je coach, maar vooral met jezelf. Hoe Tineke Hovius coaching inzet voor duurzaam succes Tineke Hovius van Wantij Business Coaching begeleidt ondernemers, leiders, CEO’s en professionals die verdieping zoeken in hun werk en loopbaan. Haar aanpak kenmerkt zich door: - Rust en scherpte - Verdiepende gesprekken - Aandacht voor gevoel, gedrag en communicatie - Praktische vertaalslagen naar jouw dagelijkse praktijk Tineke werkt niet met snelle oplossingen, maar met duurzame ontwikkeling. Ze creëert een veilige ruimte waarin je kunt onderzoeken wat er werkelijk speelt, zonder oordeel en zonder druk. Samenvatting: wanneer coaching écht succesvol is - Succes zit in beweging, niet alleen in resultaat - Bereidheid is belangrijker dan snelheid - Eigenwijsheid mag onderzocht worden - Inzichten hebben tijd nodig om te landen - Verwachtingen kunnen groei blokkeren - Wat goed voelt, is vaak al een teken van verandering - De klik met je coach is essentieel - Communicatie is het begin van alles Nieuwsgierig of coaching bij jou past? Een coachingstraject is geen quick fix. Het is een uitnodiging tot verdieping, bewustwording en groei — in ondernemerschap, leiderschap of loopbaan. 👉 Plan nu een gratis en vrijblijvende kennismaking
door Tineke Hovius 7 januari 2026
Loopbaancoaching helpt je richting vinden vanuit wie je bent. Ontdek hoe werk en leven samenkomen en wat dit je blijvend oplevert.
door Tineke Hovius 23 december 2025
Ontdek welke platforms helpen bij het vinden van een zakelijke coach in Nederland en waar je écht op moet letten als ondernemer.
Laat meer zien